Archive

Archive for February, 2014

Kredi Kartı Kullanımının Enflasyona Etkisi

02 February 2014 Leave a comment

Aşağıda bundan 4 yıl önce yapılan bir araştırma sonucunun Kredi Kartıın enflasyona etkisi kısmı yer almaktadır. Kredi Kartı Sektöründe son 5 ayda yapılan mevzuat değişiklikleri bu doğrultuda yapıldığı gözlenmektedir.

“Enflasyon; fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artışı ve paranın değerindeki düşüşü ifade eder. Enflasyon sadece bir malın fiyatındaki artışla değil, ekonomideki bütün malların fiyatlarındaki artışla ilgili bir kavramdır. Bu nedenle fiyatlar genel seviyesi ekonomideki bütün malların fiyatlarının genel bir ortalamasını ifade etmektedir. Enflasyon oranı bir yıl zarfında genel fiyat seviyesindeki yüzde değişimi verir. Bir ekonomide fiyatlar genel düzeyini etkileyen birçok etmenden söz edilebilmektedir. Bununula birlikte eğer bir ekonomide fiyat artışları çok hızlıysa ya da ılımlı olmasına rağmen geçmişi 15-20 yıllık bir döneme uzanıyorsa bu durumda böyle fiyat artışlarının gerisinde mutlaka bir parasal genişleme söz konusudur.

Fiyatlar genel düzeyinin artışlarına, aşırı talep nedeniyle mal ve hizmetlerdeki fiyat artışları ya da emeğe ödenen ücret artışları da etken olabilmektedir. Ürün ve hizmetlere artan talep nedeniyle fiyatların artması talep enflasyonuna; emeğe ödenen ücretin artması maliyetleri artırdığı için maliyet enflasyonuna neden olur.   Enflasyon artışlarının sebebi ne olursa olsun etkilediği toplumları her zaman rahatsız etmiş ve zarar vermiştir. Ekonomide zaman zaman üretim olanakları sınırını zorlayan toplam harcama (toplam talep) artışları ortaya çıkarabilir.Kamu harcamalarının artışı ile para arzının genişlemesi toplam harcama düzeyini arttıran en önemli nedenler arasındadır. Toplam harcama düzeyinin artması durumunda üretim birimleri üretim sürecine kanalize edecekleri kaynaklardan mahrumlarsa, talepsel genişlemeye reel hasıla artışı ile karşılık veremezler. Böylece ortaya çıkan aşırı talep, fiyatlar üzerinde artış yönünde baskı oluşturarak, talep enflasyonunun doğmasına yol açar. Talep enflasyonunun özü “çok paranın az mal peşinde koşmasıdır”.

 

Kredi kartlarının kullanımı, borçlanma imkânlarını genişlettiği için toplam talebin artmasına neden olmaktadır. Artan talebin ise üretimi artırması beklenir. Fakat enflasyonist ortamlarda, artan talep fiyatlar genel düzeyinin de artmasına etken olabilmektedir. Bunun başlıca nedeni, kredi kartlarının dolayısıyla tüketici kredilerinin efektif talebi körükleyerek kaydi para yarattığı, bunun da enflasyon artırıcı etkiye sahip olduğu görüşünden kaynaklanmaktadır.Fakat tüketim artışı, makro ekonomik olarak enflasyonu arttırmakla beraber, talebi de artıracak, arz yeterli olduğunda piyasa, optimum fiyatlarda dengelenecektir.

Kredi kartları, nakit para olmaksızın ürün ya da hizmet alabilme gücü yaratması, taksitli satışlardan faydalanabilme imkânı sağlaması sebebiyle yoğun olarak kullanılmaktadır.

Borçlanma imkânlarının genişletilmesi neticesinde oluşan enflasyon maliyet ya da ithalat ağırlıklı bir yapıda değil de talep enflasyonu şeklinde bir karaktere sahip olursa enflasyonu daha da yükseltici bir etkisi olabilir.

Talep enflasyonu, belirli bir dönemde, toplam talebin artarak toplam arzın üzerine çıkması ve toplam arzın toplam talebi karşılayamaması sonucu fiyat artışlarının ortaya çıkmasına denir. Arz sabitken sadece talebin artması sonucu, ekonomide arz talep dengesinin yeniden sağlanabilmesi için fiyatlar yükselir.

enflasyon

Talep enflasyonunun yaşandığı bir ortamda, kredi kartı ile yapılan işlemlerin enflasyona etkileri arz ile ilişkili olacak, arz tıkanmadıkça sorun yaşanması beklenmeyecektir. Toplam talebi kısmaya yönelik önlemlerden biriside kredi kontrolüne yöneliktir. Kredilere üst sınır getirilebilir. Hane halkının fazla kredi alıp harcama yapması engellenir. Bazı tüketim harcamaları için kredi verilmesi yasaklanabilir. Kredi kartlarına yapılacak taksit sayısı azaltılabilir, kredi kartı limitleri düşürülebilir. Kredilerin seçilmiş belirli sektörlerdeki üreticilere verilmesi sağlanabilir. Gerek ABD’de gerekse Avrupa ülkeleri gibi gelişmiş ve kredi kartının yoğun olarak kullanıldığı ülkelerde enflasyon oranı istikrarlı ve düşük seyretmektedir.

Türkiye’de fiyat istikrarsızlıklarının başlıca nedenleri üretim yetersizliği ya da aşırı talepten kaynaklanmaktan çok, üretim girdi maliyetleri ile ithal edilen mamul, ham madde, yarı mamul, yatırım malları ve enerji fiyatlarının yüksek olması gibi birçok konuda dışa bağımlılıktan kaynaklanmaktadır.

Kredi kartı ile gerçekleştirilen işlemler, bireylerin ödeme ve borçlanma imkânlarını artırmış, ihtiyaten elde tutulan para miktarını azaltmıştır. Bu ise gelir adaletsizliği gibi nedenler ile değişen para dolanım hızının dengelenmesine ve toplam talebin canlı tutulmasına neden olabilmektedir.”

 

Kaynak : Türkiye’de Kredi Kartı Uygulamaları /Dr. Ferudun Kaya

 

Categories: Genel