Archive

Archive for the ‘PostModern Pazarlama’ Category

Kadın Tüketicilerin Teknoloji İle İlişkisi

Bana sesli mesaj ile evlenme teklif etti. Ben de ona e-posta ile ” Hayır ” dedim . Bu yorum bir kadının teknoloji ile ilişkisini biraz olsun hissettirebiliyor bize…

Bir çok kadın teknoloji ile olan ılık ilişkisini  itiraf ediyor. Bazı kadınlar sadece e-posta göndermeyi öğrenirken bazıları BlackBerry’leri için yaşıyorlar; çoğu kadın ise teknolojiyle çatışmalı bir ilişki yaşıyor. Bu kadınlar , insanlarla ve yaşadıkları çevreyle bağ kurma becerilerini  arttırdığı için teknolojiyi seviyor. Telaş içinde geçen günlerini basitleştiren sistemleri ve ürünleri bağırlarına basıyor. Alışveriş, araştırma ve müşteri hizmetlerinde sağlanan kolaylığı beğeniyor. Ancak, hayatlarına giren herhangi yeni bir aşkta olduğu gibi teknoloji konusunda da kadınlar bazen hayal kırıklığı yaşıyor. Hatta daha kötüsü , duyarsız ve ısrarcı tavırlara maruz kalıyorlar.( sürekli arayan erkek gibi)

Teknoloji ile kadınların birkaç yorumu: ” Her ne kadar insanlardan saklanmak istesem de beni buluyorlar.”

“İnternette olduğunuzu biliyorlarsa sizden birşey istiyorlar.”

Kadınlar yoğun iş tempolarında hissettikleri baskılara benzer iletişimler kurmaktan korkuyor. Bir kadının dediği gibi, “İnternet ortamında müsait olmamanız konusunda pek de müsammaha yok.Fast Food zihniyetindeyiz.Hemen al.Hemen bul.Hemen yap!.”

“Kocam tam bir bilgisayar manyağı.Sürekli bilgisayarını değiştiriyor.Daha biri eskimeden yeni bir sabit sürücü getiriyor eve…Ona lütfen artık yeter diyorum ama yeni ıvır zıvırlar  alıyor.”   🙂

Kadınlar elektronik eşyaları keyiften ziyade belirli bir amaç için satın alır; o nedenle pazarlamacıların,teknolojinin onun hayatıyla ilişki kurmasına nasıl yardımcı olabileceği konusunda yeterli mağaza içi anlatım sistemlerini desteklemesi gerekli

“Bence teknoloji kayınvalide gibi iyi de olabilir kötü de ve gerçekten çok vaktinizi alıyor.” Kadınlar başkalarıyla iletişim kurma erbabıdır. Göz teması kurar,yüz hatlarıtyla kendilerini ifade eder, beden dilini kullanır ve ses tonlarına dikkat eder. Teknoloji tüm bunları taklit eder. Doç. Dr. Joan Meyers Levy’e göre; kadınların beynin sağ ve sol küreleri arasında daha fazla bağ var. Enformasyon sürecinde her iki yanını da kullanabiliyor.Yarıküreler arasında daha fazla bağ olması sayesinde kadınlar iki tarafın güçlerini eş zamanlı kullanarak çeşitli görevleri aynı anda ve daha iyi bir şekilde gerçekleştiriyor.

” İnternet harika, teknoloji müthiş,bilgisayarlar şahane..Ama beni biriyle karşılıklı konuşmaktan uzaklaştırıyor. Karşımdakini anlama imkanını elimden alıyor.Çünkü internette herşey siyah ve beyaz ; ilişki kuramazsınız ki!”

“Bana yanıt verme şeklinizden hoşlanmadığım için  size kaba bir e-posta gönderebilirim.Fakat yüreğinizde ne hissettiğinizi bilmiyorum.Oysa sizinle konuşabilsem “Aaa sadece kötü bir gün geçiriyormuş deyi -İyi misin- diye sorabilirim.”

Kadınların teknolojik ürünlerinizi satın alması için  Mary Lou Quinlan pazarlamacılara şunları öneriyor:

1) En iyi teknolojik ilerleme , yaşamını kolaylaştırandır.:Bu en son, en büyük, en yeni herşeye uygulanabilir (sadece elektronik ürünlerde değil sistem ve yazılımlarda da geçerlidir)Yine de önce kadınlara icat ettiğiniz yeni ürünü nasıl kullandıklarını veya ihtiyacını görüp görmediğini sorarak işe başlayın.Ürünü basitleştirmeniz kadın tüketicilerin size para kazandırmasını sağlayabilir.

2) Teknolojiyi İnsanileştirin: Dijital bile olsa kadınlar iletişin nüanslarını gözlemler ve tecrübe eder.İnsani duyguların sezgisel kullanımını ve dilini teknoloji stratejinize dokumak, sizi rakiplerinizden ayıracak ve marka değerinizi arttıracaktır.

3)Kanallarınızı teknolojinizi entegre ederek birleştirin: Ürününüz için tamamlayıcı kanallar yaratmak sadece bir yarısı…Kadınlarla gerçek dünya üzerinden bağlar kurmaksa diğer yarısı… Web sitenizi geliştirmeniz mağazanıza zarar vermez, aksine kadınların içeri girmesini sağlamak için mağaza vitrininde düzenleme yapmaya benzer.

4)Rızalı pazarlama kadının bunu kabul etmesi veya etmemesi demektir: Kadınlar seçenekleri olsun ister.Siz onu ticari tuzağınıza düşürdüğünüzü zannettiğiniz an o kaçacak bir yol bulur. Kadınlar ailelerini ve mahremiyetlerini korur.Kulağa gayet doğru geliyor ama bu , kadınlar açısından sizin satış çabalarınızdan , ilan ve reklamlarınızdan çok daha önemli bir konudur.

Kaynak: Kadınlara Pazarlama / Mary Lou Qinlan

Hedonist Bir Tüketici misiniz?

Alışverişlerinizi hangi duygularla, isteklerle ve hazla yapıyorsunuz ? Alışveriş Merkezi’ne girdiğinizde sizi tetikleyen nedir? Bunları hiç düşündünüz mü?

Tüketiciler olarak bizler sadece ürünleri satın almanın ötesinde çeşitli psikolojik motiflerin etkisi altında satın alma faaliyetinde bulunuyoruz. Bunları kişisel ve sosyal olarak 2 gruba ayırırsak, kişisel motifler arasında rol yapma ,eğlence, hoşnutsuzluk, yeni eğilimler hakkında bilgilenme, fiziksel aktiviteler ve duyumsal uyarılar yer almakta. Sosyal motifler arasında ise sosyal deneyimler, başkalarıyla iletişim grup aidiyet çekiciliği,statü , otorite ve pazarlığın verdiği haz bulunmakta…

Alışveriş faaliyetinin oluşabilmesi için tüketici isteğinin yeterince güçlü olması gerekmektedir. Örneğin markete gitme konusunda yeterince istekli olmanız , gerekli zaman ve parayı ayırmayı göze almanız gerekmektedir. Veya arkadaşlarınızla görüşmeyi istemeniz ve benzer ihtiyaca sahip arkadaşlarınızın da görüşmeyi arzu etmesi ve bu işten yeterince güçlü bir şekilde istemesine bağlıdır.

Chambers Dictionary’ye göre hedonizm “ , zevki en üst iyilik kabul eden anlayış,zevkin peşinde koşma ve zevk düşkünlüğüne adanmış bir yaşam doktrini “ şeklinde ifade etmektedir. Hedonizm yani hazcılık, haz veren veya acıdan kurtaran şeyi “iyi” acıya sebep olan şeyi de “kötü “ olarak tanımlayan etik bir teoridir.

Hedonizmin kurucusu Epikür, zevk ve hazzı , huzur ile tanımlamaktadır. Hedonik Tüketim ise tüketimden haz almak olarak düşünelebilir. Tatlar,kokular ,sesler,bakışlar ve dokunmaya ilişkin olan kişiye has tercihlerdeki duygusal tatmin,hedonik tüketimin temel motifleri olarak gösterilmektedir. Hedonist tüketiciler materyalist sahiplikten ziyade deneyimsel duygulara önem vermektedir.

Hedonik tüketim, tüketimin duygulandırıcı ve fantezi yönüne ilişkin davranışları kapsamakta.Bu bakış açısına göre ise tüketim, ürünün kullanılması sonucunda sahip olunması düşünülen eğlence tarafından yönlendirildiği ve bu süreçte tatminin belirleyicisi estetikle ilgili olduğu söyleniyor. (*)

Kendini tamamen zevke adayan insanların sayısı sınırlı olmasına rağmen, tüketiciler arasında hedonik tüketim deneyimine olan istek yaygındır. Hedonik deneyim zevk, uyarılma fanteziler,hisler ve eğlence ile ilişkilendirilmektedir. Hedonik deneyimde bireyin kendi rolü de önemlidir. Hedonik deneyimde duygular, bireyce belirlenmekte veya içten gelerek kendiliğinden oluşmaktadır. Hedonik deneyimde duygular yoğun olarak ortaya çıkmakta ve hayal gücü ile sınırlı olduğundan bireysel hayale imkan tanımaktadır. Boş vakit harcama hizmetlerinin çoğunlukla eğlence,tatmin ve zevk gibi hazcı amaçlar için tüketildiği ifade edilmektedir.(**)Bu hizmetleri sunanlar, tüketici arzuları doğrultusunda ürünlerine bu duyguları uyaracak duygusal veya eğlence değeri katacak özellikler ilave etmek yoluna gitmelidirler.

Hedonik Tüketim bağlamında alışveriş motifleri incelendiğinde 6 farklı motif karşımıza çıkmaktadır.

–          Macera Olarak Alışveriş : Alışveriş uyarılma, macera ve başka bir dünyada olma isteğini temsil etmektedir. Günümüzde alışveriş mekanları içerik,büyüklük ve süreçler itibariyle her geçen gün yeni bir şeylerin denendiği veya tecrübe edildiği durumları ifade etmektedir.Birçok kişi alışveriş esnasında yaşanan heyecan ve macera için alışverişe çıktıklarını ifade  etmektedir.Heyecan verici değişik kokular,sesler ve manzaraların olduğu ayrı bir dünyada olmanın verdiği heyecanı yaşama isteği,alışverişteki heyecan,korku ve uyarılma en temel alışveriş deneyimleri arasındadır. Hatta vitrin vitrin gezerek keşfetme ve seyretmenin verdiği heyecanı hangi kadın sezmez. Alışveriş mekanlarının her geçen gün yeni konseptlerle donatılması, yeni aktivitelerle tüketicinin ilgisini çekmeye çalışması , tüketicinin bu macera tutusundan yararlanma amacına yöneliktir. Sevgililer Günü, Yılbaşı vb.özel günlerden 1 hafta önce alışveriş merkezlerinin konsepte özel tasarımlarla süslenmesi ..

–          Sosyalleşme Aracı Olarak Alışveriş: Alışverişte eş,dost ve arkadaşlarla birlikte olma isteği ,alışveriş esnasında sosyalleşme, alışveriş yaparken diğerleriyle ilişkiler kurma gibi amaçlar sosyal alışverişin özünü teşkil etmektedir. Starbucks bu alışveriş için güzel bir örnektir.

–          Hoşnutluk İçin Alışveriş: Stres atmak için alışveriş, olumsuz bir ruh halinden kurtulmak ve kendini özel birisi olarak hissetmek amacıyla yapılan alışverişler hoşnutluk amaçlı alışveriş örnektir.Babin (*) alışverişin öz memnuniyet oluşturma yönüne kaçış olması ve terapi yönünün önemini vurgulamıştır.Alışveriş , müşterinin kendini iyi hissetmesini sağlar. Sevgiliden ayrılınca yapılan alışveriş buna örnek gösterilebilir.

–          Fikir Alışverişi: Yei gelişmeler ve modayı takip etmek ve yenilikleri görmek amacıyla yapılan alışverişlerdir.Birçok kişi bu amaçla alışveriş yapmaktadır. Örneğin ; Beymen’in yeni sezonundaki ürünleri satın almak gibi…

–          Rol Alışverişi: Başkaları için alışveriş yapmanın verdiği hazzı yaşamak,bu faaliyetin alışveriş yapanın hislerine olan etkisi,başkaları için mükemmel bir hediye bulma sürecinde satın alan tarafından yaşanan heyecan ve içsel eğlence son derece önemlidir.Arkadaşınızın yeni doğmuş bebeğine alınan hediyenin verdiği heyecan gibi…

 –          Değer Alışverişi: İndirim zamanlarındaki alışveriş ,indirimleri takip etmek ve pazarlık yapma alışkanlıkları bu tür alışveriş davranışlarına örnektir.Alışverişin bir meydan okuma ve kazanılması gereken bir oyun olarak görülmesi önemlidir. Mango’daki %70 indirimi kaçırmamak buna en güzel örnektir.

Bu durumda postmodern pazarlama döneminde hedonist tüketiciler olarak düşünün acaba hangi motif alışverişten daha çok haz duyuyoruz.  

 

Kaynaklar:

 (*): Babin, B.J.,W.R. Darden ve M.Griffin(1994):”Work and/or Fun:Measuring hedonic and utilitarian shopping value”,Journal of Consumer Research (**): Hirschman E.R. ve M.B. Holbrook(1982) “The experiential aspects of consumption: Consumer Fantasies,Feeling anf Fun éjournal of Consumer Research.Yeni Müşteri, Doç. Dr.Remzi Altunışık, Yeni Tüketicilerin Tüketime Yansıyan Farklılıkları Hayat Yayınları 2007

Postmodern Pazarlama Döneminde Kadın Tüketiciler

Modern çağdan Postmodern Pazarlamaya geçiş ile birlikte kadınların ekonomik hayata daha çok katılması pazarı,tüketim alışkanlıklarını ve kadının hayat tarzını tamamen değiştirdi.

21.yy’da artık kadınlar güzel,çekici, özgür , zaman zaman dağ tepe dolaşan, zaman zaman çocukta yapan, yaratıcı, aktif, hayatına kendisinin  yön vermesini isteyen ve bireysel olarak erkek hakimiyetini hayatından çıkarmaya çalışan biri olarak gösterebiliriz. Artık kadın tüketiciler yenilik ve teknolojiye açıklar, ev işlerinde daha pratik yöntemleri kullanıyorlar. Örneğin ; eskiden turşu kurmak, tarhana,reçel,salça yapmak yerine marketlerden hazırını almalarını tercih etmeleri , teknoloji ve alışkanlıklarındaki değişimi göstermektedir. Kadınlar bu şekilde davranarak vakit kaybetmek yerine kendilerine daha fazla zaman ayırmaya başladılar.

Kadınlar artık sağlıkları konusunda çok duyarlı! Mesela sağlık sektöründe memnun olmadıkları bir konu olduğunda erkeklere göre daha hızlı bir şekilde doktorlarını değiştirebilirler.Diğer konu ise ; sağlık sorununu önleyen ya da tedavi eden gıdalara yönelmeleridir. Düşünün  ne kadar çok light ürün çeşidi var. Günümüz kadınının formuna dikkat ettiğini göstermektedir.

Artık kadınlar yaşam tarzı değil, dolu dolu ,heyecanlı ve ödüllendirildikleri bir yaşam istemektedirler. Bir çok ürünü kendileri keşfetmek , ortaya çıkarmak ve bundan haz almak istiyorlar. Sayılarının günden güne artan alışveriş merkezlerinin bu durumu ciddi açıda tatmin ettiği de çok açık 🙂

Şöyle bir bakarsak Modern çağdan Postmodern çağa geçişte kadının farklılıkları nedir?

Modern Çağ /PostModern Çağ                    

Zaman Baskısı yaşamıyorlar / Çalıştıklarından dolayı zaman baskısı yaşıyorlar

Bilinç düzeyi düşük / Daha bilinçli tüketici profili oluşturuyorlar

Fiyat ve promosyonlu ürünlereduyarlılık daha az / Fiyat ve promosyonlu ürünlere karşı duyarlılık arttı

Ev ve işlerinde yardımcı almıyor / Ev ve işlerinde daha pratik yöntemleri, ürünleri kullanıyorlar.

Yenilik ve teknolojiye ilgisiz / Yenilik ve teknolojiye açıklar

Yiyecekleri evde kendi hazırlıyorlar. / Hazır yiyeceği tercih ediyorlar.

Faydacı ve sahiplenme duygusu yüksek / Konfor düşkünü

Güvenlik ve para için evleniyor./ Aşık olduğu için evleniyor

Moda ve trendlere karşı ilgili / Moda ve trendlere fazla ilgi göstermiyor

Erkek hakimiyeti fazla / Takdir edilmek ve kontrolün kendi elinde olmasını istiyor.

Sağlık konusunda endişeli değil / Sağlık konusunda son derece duyarlı

Kozmetik kullanımı düşük / Kozmetik kullanımı yüksek ( gelir arttıkça daha artıyor)

Daha az seyahat ediyor. / Daha çok iş ve tatil amaçlı seyahat ediyor.

Zoru seviyor.Cefakar.  / Kolaylık istiyor.

Fonksiyonel değil. / Fonksiyonellik ön planda, estetiklik ve imaj azdır.

İnternet kullanmıyor. / İnternet kullanıyor ve internetten alışveriş yapıyor.

Kadın girişimci sayısı az   / Kadın girişimci sayısı hızla artıyor.

Evlilik, çocuk için kariyerini bırakıyor. / Evliliği,kariyeri ve çocuğu bir arada yürütüyor.

Bu tabloda kadınların ne kadar farklılaştığını ve pazarlamayı ne kadar çeşitlendirdiğini gözlemliyebiliyoruz. Günümüz kadını her şekilde işinde başarılı ve hırslı, evliliğinde iyi ve bakımlı bir eş, sorumlu ve ilgili bir anne , kendinin farkında bakımlı güzel ve hayattan isteklerini bilen biri hepsini düşündüğümüzde ise her şekilde stres altında bir kişi…

Stres altında bulunan bu tüketicilere hayatlarını ne kadar kolaylaştırabilirsek , pazarlamacılar olarak o kadar başarılı olabileceğimizi düşünüyorum.

Kaynak: Yeni Müşteri 2007